Osmanlı’dan günümüze uzanan vakıf medeniyetini belgelemek amacıyla Kapalı Maraş’a giren Devr-i Âlem ekibi, bölgenin tarihi mülkiyet yapısını kayıt altına aldı.
Muratağa Camii’nde Tarihi Belgesel Söyleşisi
Kıbrıs’taki saha araştırmalarını Genç TV’nin sahibi Ertan Birinci’nin rehberliğinde sürdüren İsmail Kahraman, Kapalı Maraş’ın tarihi merkezlerinden Muratağa Camii’nde Kıbrıs Vakıflar İdaresi (Evkaf) Genel Müdürü Prof. Dr. Mustafa Tümer ile özel bir belgesel söyleşisi gerçekleştirdi.
Kapalı Maraş’ın yalnızca terk edilmiş oteller ve güncel siyasi gelişmeler üzerinden değerlendirilemeyeceğine dikkat çekilen söyleşide, bölgenin yüzde 99’unun Osmanlı döneminden kalan vakıf mirası olduğu vurgulandı. Özellikle Abdullah Paşa Vakfı ve Lala Mustafa Paşa Vakfı’na ait tarihi tapu ve mülkiyet kayıtlarının ele alındığı çekimlerde, Türk televizyonlarında ilk kez Kapalı Maraş’ın vakıf medeniyeti boyutu merkeze alınarak arşivlik görüntüler kaydedildi.

Kıbrıs’ta Tarih ve İnanç Turizmi Vurgusu
Kuzey Kıbrıs’ın yalnızca deniz, kum ve güneş turizmiyle tanıtılmaması gerektiğini belirten İsmail Kahraman, adanın Osmanlı vakıf eserleri, camileri, türbeleri, külliyeleri ve şehitlikleriyle büyük bir tarih ve inanç turizmi potansiyeline sahip olduğunu ifade etti.
Çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kahraman, "Kapalı Maraş’ın tarihi geçmişini ve vakıf mirasını doğru kaynaklarla araştırmak, kayıt altına almak ve uluslararası kamuoyuna anlatmak hepimizin kültürel sorumluluğudur. İKTAV Vakfı kültür hizmeti olarak Devr-i Âlem Belgesel TV programımızla tarihe not düşüyor, zamana noterlik yapıyoruz." dedi.
-
Kapalı Maraş Belgesel Söyleşisi ve Paylaşımı: https://www.facebook.com/share/p/1DxBu3DdPZ/?mibextid=wwXIfr
-
Belgeselcinin Not Defteri Video Kaydı: https://www.facebook.com/share/v/19XmxdVH1p/?mibextid=wwXIfr



BELGESELCİNİN NOT DEFTERİ: EVLİYA ÇELEBİ’NİN İZİNDE KIBRIS VE VAKIFLAR MEDENİYETİ
Araştırmacı-Gazeteci İsmail Kahraman, Kıbrıs saha araştırmaları kapsamında kaleme aldığı gezi ve tarih notlarında; şair, yazar ve araştırmacı Nedret Demirbey’in çalışmaları ışığında ünlü seyyah Evliya Çelebi’nin 17. yüzyıldaki Kıbrıs yolculuğunu ve Akdeniz izlenimlerini de gündeme taşıdı. Kahraman’ın "Belgeselcinin Not Defteri"nden öne çıkan tarihi satır başları şöyle:
Evliya Çelebi’nin Gözünden Silifke ve Ak Liman
-
yüzyılda kaleme aldığı Seyahatnâme’de Anadolu ile Kıbrıs arasındaki deniz bağlantısını anlatan Evliya Çelebi; Silifke, Ak Liman ve Köserelik çevresine dair önemli bilgiler aktarır. Silifke Kalesi’ni sarp bir tepe üzerinde, 23 kuleli, çevresi 1.300 adım olan badem biçiminde sağlam bir yapı olarak tasvir eden Çelebi, kale içindeki Sultan Bayezid Han Camii’ni ve Takyanus döneminden kalma 17 gözlü Silifke Köprüsü’nü kayda geçirir.
Silifke’nin batısında yer alan Ak Liman’ın ise Venediklilerden Karamanoğullarına geçtiğini, Osmanlı döneminde Lala Mustafa Paşa tarafından tamir ettirilerek Kıbrıs’a geçişte stratejik bir üs haline getirildiğini belirtir. Seyahatnâme’ye göre o dönemde Ak Liman; deniz kıyısındaki sağlam kalesi, 200 küçük evi, camisi, hamamı, 40 dükkânı ve tüccarların mallarını koruduğu büyük mahzenleriyle Anadolu-Kıbrıs ticaretinin en önemli duraklarından biridir.
1650 Yılında Düşman Kalyonlarının Engel Olduğu Kıbrıs Yolculuğu
Evliya Çelebi’nin Hicri 1060 (Miladi 1650) yılına ait anlatımı, 17. yüzyılda Akdeniz’deki deniz güvenliği sorunlarını ve askeri mücadeleleri canlı bir belge niteliğinde gözler önüne serer. Kıbrıs’a geçmek üzere Kıbrıs Kadısı İbrahim Efendi ile birlikte Ak Liman’dan silahlı ve mürettebatlı üç firkate kiralayarak denize açılan Evliya Çelebi ve beraberindekiler, Köserelik açıklarında üç düşman kalyonuyla karşılaşır.
Hızlı düşman gemilerinden birinin kendilerine yaklaşarak top atışı yapması üzerine kafile, güvenlik gerekçesiyle geri dönme kararı alır. Gemilerine isabet almadan kıyıya dönmeyi başaran Evliya Çelebi ve Kıbrıs Kadısı İbrahim Efendi, karaya çıkarak şükür secdesi yapar ve eşyalarıyla atlarını gemilerden indirerek dört saatlik yolculukla yeniden Silifke Kalesi’ne döner. Çelebi, Silifke kıyılarından dürbünle seyrettikleri Kıbrıs’ı uzaktan görmüş olmayı o günkü şartlarda kendileri için yeterli saydıklarını kaydeder.
1571’den 1974’e Ortak Medeniyet Hafızası
Kıbrıs’ın Osmanlı hâkimiyetine girmesinin ardından adada inşa edilen cami, medrese, han, hamam, çeşme ve imaretlerin vakıf sistemiyle yaşatıldığını vurgulayan İsmail Kahraman, notlarını şu ifadelerle tamamladı:
"Kıbrıs, Osmanlı’nın Akdeniz’deki mührü ve Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı ile tarihe altın harflerle yazılan zaferinin önemli bir hatırasıdır. Kıbrıs’ın Kapalı Maraş sahillerinden Ak Liman’a, Silifke’den Lefkoşa’ya, vakıf eserlerinden şehitliklere kadar uzanan bu araştırma yolculuğumuzda yeni bilgiler ve belgeler ortaya çıkarmayı hedefliyoruz. Çünkü Kıbrıs demek vakıf medeniyeti, vefa ve ortak medeniyet hafızamız demektir."














