Dr. Songül Alşan’ın Anlatımıyla Kafkas Cephesi

Gazeteci ve belgesel yapımcısı İsmail Kahraman, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi'nden Tarihçi Dr. Öğr. Üyesi Songül Alşan ile unutulmaz bir röportaj gerçekleştirdi. Röportaj, Birinci Dünya Savaşı'nın en dramatik sahnelerinden Kafkas Cephesi'ni, Sarıkamış'ın dondurucu soğuğunu ve Doğu Karadeniz'in işgali sırasında yaşanan sivil dramı çarpıcı detaylarla gün yüzüne çıkarıyor.

03 Ağustos 2026 Pazartesi 13:38

Birinci Dünya Savaşı'nın kaderini belirleyen en çetin cephelerden biri olan Kafkas Cephesi, sadece askeri kayıplara değil, tarihin gördüğü en büyük sivil trajedilerden birine de sahne oldu. Usta gazeteci ve araştırmacı İsmail Kahraman, "Tarihin Soğuk ve Şanlı Sayfaları: Sarıkamış ve Doğu Karadeniz’in İşgali" başlığı altında, dönemin uzman isimlerinden Dr. Öğr. Üyesi Songül Alşan ile ufuk açıcı bir röportaj gerçekleştirdi.

İsmail Kahraman’ın yönelttiği sorularla şekillenen görüşmede Dr. Alşan, Aralık 1914'te başlayan Sarıkamış Harekâtı'nın yalnızca taktiksel bir mağlubiyet olarak okunmaması gerektiğini, olayın insani ve lojistik boyutlarının çok daha derin olduğunu vurguladı. Kahraman'ın kaleminden aktarılan bulgulara göre; zayıflayan savunma hattı, 1916 yılında Rus ordusunun Karadeniz kıyılarından iç kesimlere kadar ilerlemesine zemin hazırladı. Rize, Trabzon, Gümüşhane, Bayburt ve Erzincan hattının düşmesiyle başlayan süreç, bölge halkı için acı dolu muhacirlik (göç) yıllarının da başlangıcı oldu.

Yüz binlerce sivilin kış şartlarında, açlık ve salgın hastalıklarla mücadele ederek batıya göç etmesi, cephe gerisinde yaşanan felaketin boyutlarını gözler önüne seriyor. Kahraman ve Alşan'ın mercek altına aldığı bu tarihi süreç, 1917 Bolşevik İhtilali ile Rusların çekilmesi ve ardından yaşanan Ermeni çetesi baskınlarıyla bölgenin kurtuluş mücadelesine kadar geçen o sancılı dönemi tüm çıplaklığıyla anlatıyor. Dr. Alşan'ın analizleriyle Sarıkamış iki boyutta ele alınıyor. Eksi otuz derecelere varan dondurucu hava, yetersiz teçhizat ve salgın hastalıklar nedeniyle yaşanan can kayıpları işin soğuk kısmını, Türk askerinin ve bölge halkının geri adım atmayan iradesi ve fedakarlığı işin şanlı kısmını oluşturuyor.

"Kafkas Cephesi – Sarıkamış Harekâtı’ndan Harşit Savunması Zaferi’ne" platformu; Birinci Dünya Savaşı’nın en çetin, en acı ve en destansı mücadelelerine sahne olan Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz hattındaki tarihi direnişi tüm yönleriyle aydınlatmak amacıyla kurulmuş bir milli hafıza merkezidir. Platformun temel amacı; Allahuekber Dağları’nın dondurucu soğuğunda vatan uğruna can veren Mehmetçiğin "soğuk ve şanlı" Sarıkamış hatırasını yaşatmak, işgal yıllarında çaresizlik içinde "Muhacirlik" yollarına düşen sivil halkın yaşadığı derin trajedileri kayıt altına almak ve Rus ilerleyişini Karadeniz'de durdurarak kurtuluşun fitilini ateşleyen tarihi kırılma noktası Harşit Savunması Zaferi’ni hak ettiği değere kavuşturmaktır. Uzman tarihçilerin ve usta araştırmacıların katkılarıyla şekillenen bu platform, ecdadımızın cephede ve cephe gerisinde gösterdiği emsalsiz fedakârlıkları bilimsel ve gazetecilik ilkeleri ışığında belgeleyerek, tarihi bilincimizi gelecek nesillere aktaran sarsılmaz bir köprü olmayı hedeflemektedir.